KOSGEB İş Planı Nasıl Hazırlanır?
Kısaca KOSGEB destek programlarında girişimcilik desteği, iş kurma desteği, kapasite geliştirme desteği, KOBİ dijital dönüşüm desteği ile küresel rekabet destek programlarında iş akışı KOSGEB iş planı bilgi formu doldurulur, ondan sonra da KOSGEB bilgi sistemi üzerinden başvuru formu doldurularak destek programına özel belgeler yüklenerek başvuru yapılır. KOSGEB’de bir projenin onaylanma ya da red edilmesi %80 iyi proje hazırlamaya bağlı, %20’si de girişimcinin sunumuna bağlı olarak destek alma ya da almama durumunu belirler. O nedenle proje formunu doldurmak yetmez, aynı zamanda KOSGEB genel ve destek programına özel uygulama esasları çerçevesinde belirlenen kriterlere göre hazırlamak gerekir.
Bir başvuru formu 3 aşamadan geçer.
1. Aşama uzman kontrolü:
Burada uzman gelen başvuru formu ile başvuru bilgi formunu ve evrakları programa uygun olup olmadığını kontrol eder. Eksik bilgi ya da yanlış başvuru formu, hatalı gider kalemleri, analizler gördüğü zaman red ederek puanlamaya bile girmeden dosya iptal edilir. Bazı programlarda eksiklikleri gidermek için revize yapılırken bazılarında özellikle iş geliştirmede direkt red edilir ve başka bir dönemde başvuru yapın derler. Özellikle iş geliştirme destek programında. Nitekim yanlış NACE kodu seçiminden dahi elenen projeleri de gördüm. Başvuru yapanların %10’u burada elenir.
2. Aşama kurul puanlaması:
Uzman onayından sonra dosyanın iline, projenin türüne ve NACE koduna göre KOSGEB sistemi o konuda deneyimli ve bilgisi olan kişilere dosyayı gönderir. Kurul üyeleri teker teker puanlama yapar ve sistem ortalama puanı alarak dosyanın 50 puan altında kalması durumunda yetersiz puan aldığından dolayı reddedilir. Başvuru yapanların %60’ı tam burada elenir. Bazı projeler çok güzel hazırlanır fakat pazarlama, satış, fizibilite, sürdürülebilirlik olmayınca elenir. Bazı girişimciler KOSGEB iş geliştirme projesini Ar-Ge proje gibi yazıyorlar ya da çok akademik yazıyorlar, oysa KOSGEB uzmanlar sürdürülebilirlik, gelir kaynakları, finansal tablo, girişimcinin işi yapma potansiyeli, projenin bütünsel uyumuna bakar. Geriye kalır %30.
3. Aşama jüri aşaması:
50 puan üzeri alan projeler için jüri sunum tarihi belirlenir ve sunum yapmaları için girişimcilere bilgi gönderilir. Burada (%30’dan yine %14 eleme, %16 destek alan olur). Genelde jüriye 1000 ile 1200 başvuru formu aktarılır. Burada girişimcinin iş planına, işine hâkim olmasına, işi yapma potansiyeline bakarak sunumda karar verilir ve burada da eleme yapılarak en yüksek puandan başlayarak 650 kişiye kadar destek verilir. Onun için burada en az 84 puan alması lazım ki destek alanlar arasında kalsın. Bu oranlar iş geliştirme için geçerli olup destek alma oranı %14 civarında oluyor. Onun için başvuru sürecini hak kaybı olmaması için konusunda deneyimli bir danışmanla çalışmasını tavsiye ederim. Yapay zekâ ile yazmak yeterli gelmiyor çünkü kişiselleştirme yapmıyor ve genel geçer bir form şeklinde dolduruyor.
KOSGEB Projesi Yazmaya Hazırlık
KOSGEB destekleri kapsamında hangi desteğe başvuru yapılacaksa onun için işletme nitelikleri ile destek programı başvuru şartlarına uygunluk analizi yapılır. Örnek olarak iş geliştirme için proforma faturalar, işletmedeki makine ekipman parkı, üretilen ürünlerin maliyeti, satış rakamları ve üretim miktarı, işletmede ekip şeması, kullanılan iş yerinin alanı, girişimcinin deneyimi, eğitimi, SGK çalışma süresi, sertifika ve mesleki yeterlilik belgesi, üretim prosesi, müşteri talepleri adet ve para birimi olarak miktarı. Destek almanın amacı, destek almadan önceki durum ve sonraki durumu analiz etmeli. Burada ürün ya da ürünlerin çeşitliliği, pazara, ihracata, ciroya katkıları taslak olarak hazırlanmalı.
İş geliştirmenin mantığı üretim miktarını artırmak değildir. Yani ben 2 ürün üretiyorum, bunu aldığım zaman 4 ürün üreteceğim demek iş geliştirme değil, üretim miktarını, kapasiteyi büyütmektir. O nedenle bu dosya düşük puan alır. Oysa ifade edilmesi gereken ürünün gelişimi, maliyet azaltımı, kalite artırımı, ürün ve ürünlerin çeşitlenmesi, ihracatı artırmak, hammadde sarfiyatını azaltarak kârı artırmak gibi ifadeler kullanılmalı. Diyelim ki işletmede 6 makine var ve sende 2 çalışan var, KOSGEB’den de 2 makine talep ediyorsun, KOSGEB buna destek vermez. Çünkü yanlış yatırımdır. Her ne kadar orada kurulda puanlama yapan uzmanlar iş dünyasının içinde olmasalar da akademisyen ya da uzman olarak o konuda sizden daha çok bilgi sahibi olduklarından emin olabilirsiniz. Çünkü siz 3-5 kişinin nasıl iş yaptığını biliyorsunuz fakat oradaki uzmanlar her dönem ortalama 300 civarında dosya okuyarak puanlama yapıyorlar. Bu sadece iş geliştirme için, diğer destekleri de eklersen örnek olarak kapasite geliştirmede her dönem 900 civarında başvuru yapılıyor. Bu nedenle proje bütünsel olarak uyumlu olmalı, rakamlar, gelir ile proje çıktıları birbirini tamamlamalı ve doğrulamalı. Örnek olarak ihracat miktarını artıracağız diyorsan o zaman ihracat yapmış ve ihracat yapan yabancı dilde birinin ekipte olması ya da girişimcinin dil bilmesi beklenir.
Kapasite geliştirme destek programı :
Küçük ve orta boy işletmelerin başvuru yaptığı program. Burada işletmenin işini geliştirmekten çok YODA (Yalın Olgunluk Değerlendirme) merkezinde zaten ben iş yapıyorum, yıllık %10 da büyüdüm ama daha çok satış yapmak, kârımı artırmak, işletmede üretim sürecini optimize etmek, müşteri siparişlerine uygun ürünleri üretmek, kaliteyi artırarak yeni müşteriler bulmak ile iş ve işletme, ürün geliştirme çerçevesinde verilen bir destek programıdır. Bu nedenle son 3 yılda yıllık %10 büyüyen, Teknogrışim Rözeti ya da EYDEP belgesi olan firmalara 20.000.000 TL ile 30.000.000 TL üst limit olarak verilirken alt limit olarak 1 milyon olmak zorunda, 3’er ay ödemeli 36 ay vadeli 20 baz faiz destekli bir finansman desteği olarak makine, ekipman, yazılım, kalıp, hammadde, insan kaynağı, belgelendirme, danışmanlık, hizmet alımları sağlanıyor. Not: KOSGEB kapasite geliştirme ve küresel rekabet, dijital dönüşüm destek programlarında yatırım teşvikiyle de aynı anda yararlanmak mümkündür. Bununla avantaj iki kat artıyor.
İş Geliştirme desteği:
İş geliştirme desteğinin mantığı girişimciyi finanse etmek değil, girişimciye destek sağlamaktır. Bu nedenle 0 ile 3 yaşında olan imalat, yazılım, bilgisayar, programlama, telekomünikasyon ile bilimsel araştırmalar yapanlara veriliyor. Destek gider kalemleri olarak makine, ekipman, yazılım, çalışan, reklam, tanıtım, hizmet alımı, danışmanlık gibi giderler genç girişimci, kadın girişimci, engelli ve şehit yakını ile gazi olması durumunda 1.650.000 TL KDV hariç %80 olarak uygulanır. 35 yaş üzeri 1.500.000 TL, 42 ay ödemesiz, 3’er ay 4 taksitle geri ödemeli faizsiz bir destek programıdır. Aynı zamanda 50 puan ve üzeri alanlara makine ekipman desteği alamayanlara 1 milyon, 3’er ay geri ödemeli %50 faiz indirimli 36 ay ödemeli destek veriliyor.
Küresel rekabet destek programı:
Kapasite geliştirme destek programı ile gider kalemleri aynı olmakla birlikte burada limit en az 20.000.000 TL, en fazla 50.000.000 TL olarak uygulanır. Üretilen ürünlerin orta yüksek ve yüksek teknoloji alanında olması ve en son 3 yılda ihracat ya da Ar-Ge harcama oranları %10 yıllık olarak artış göstermesi gerekiyor. Küçük ve orta boy işletmelere verilen bir destek programıdır.
KOBİ dijital dönüşüm destek programı:
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin iş süreçlerinin geliştirilmesi ve verimli hale getirilmesi, rekabet güçlerinin yükseltilmesi ve ekonomideki paylarının arttırılması amacıyla dijital dönüşüm süreçlerinin desteklenmesidir. Destek miktarı 20 milyon olarak makine, ekipman, yazılım ve donanım giderleri uygun gider olarak kabul edilir. Bunun için dijital dönüşüm raporu oluşturarak başvuru yapmak gerekiyor. İşletmenin özkaynakları ya da geliri negatif olan yani zarar eden işletmeler başvuru yapamaz.
YÖNDE Desteği
İşletmelerin durumunu analiz ederek işletmenin ihtiyaçlarını belirlemek, sorunları tespit etmek, gerekli strateji ve bu strateji doğrultusunda yatırımlarda ihtiyaçları belirlemek için verilen destektir. İşletmenin devlet desteği ya da desteksiz kendi imkânları ile yatırım yapmak isteyenlerini bu destek programına başvuru yapmalarını tavsiye ediyorum. Dışarıdan alarak para vermek yerine %80 KDV hariç destek almak ve 2 defa yararlanmak en iyi seçenektir. Burada Dijital Dönüşüm Değerlendirme Analizi ve Yol Haritası Hizmeti Desteği 40.000 TL, Sürdürülebilirlik Raporlaması Hizmeti Desteği 200.000 TL, Yalın Olgunluk Değerlendirme Analizi (YODA) Hizmeti Desteği 40.000 TL, Bağımsız Değerlendirme Hizmeti Desteği 450.000 TL destek alabilirsiniz.
KOSGEB desteklerinden yararlanmak için gerekli şartları ve istenen proje bilgi formu ile KOSGEB KOBİ bilgi sisteminden başvuru formunu doğru doldurarak destek almak kolay fakat bu iş uzmanlık, hazırlık ve doğru projelendirme gerektirmektedir. O nedenle küçük bir hata da hakkınız sonsuza kadar kayıp da olabilir ya da ertelenebilir. Bunun için mutlaka işin uzmanı ile çalışmanızı tavsiye ederim.
Abit Gülistan
Finradar Danışmanlık
0530 559 60 00
Devamı Gelecek.